Gdzie jest czarny neseser? Polskie Radio szuka kolekcji płyt z września 1939 roku
2022-05-08 17:50:51(ost. akt: 2022-05-08 17:56:25)
Pracownicy Polskiego Radia na początku wojny uratowali metalowe płyty z nagraniami z 1939 roku. Po wojnie do rozgłośni wróciła tylko część.
Teraz radiowcy ogłosili kolejną akcję poszukiwania zbiorów
Ocalałe nagrania znalazły się w świeżo wydanym albumie „Kolekcja płyt gramofonowych z września 1939 roku”. Podczas prezentacji wydawnictwa ogłoszono także akcję poszukiwania zaginionych płyt, które we wrześniu 1939 roku, wyniósł Mirosław Panufnik, aby ratować je przed Niemcami. Były w czarnym neseserze, stąd też tytuł akcji.
Na płytach uratowanych przed Niemcami, udokumentowane zostały dramatyczne wydarzenia II wojny światowej. Są także bezcenną pamiątką heroizmu pracowników Polskiego Radia w tamtym czasie.
Te metalowe płyty, trzeba było ukryć, aby nie zostały zniszczone przez Niemców. Było to ważne, bo na tych nośnikach były nagrane przemówienia najważniejszych osób w państwie: prezydenta Starzyńskiego, premiera Becka, Wacława Lipińskiego, ale także komunikaty porządkowe dla mieszkańców Warszawy. Część z nich udało się odzyskać po 40 latach, 93 płyt z około 200 udało się odzyskać
– powiedziała Prezes Polskiego Radia Agnieszka Kamińska.
W ostatnich dniach września, tuż przed kapitulacją Warszawy, kiedy było już wiadomo, że Rozgłośnia zostanie przekazana w ręce niemieckie, dyrektor Polskiego Radia Edmund Rudnicki wydał polecenie wyniesienia i ukrycia płyt nagranych we wrześniu 1939.
Pracownicy rozgłośni, która wówczas mieściła się przy ulicy Zielnej w Warszawie, podzielili zbiór płyt na trzy części. Jeden zbiór wyniósł podpułkownik Wacław Lipiński, który nadawał codzienne komunikaty radiowe w rozgłośni. Druga część zbioru, którą ocalił Eugeniusz Domachowski, przekazana została amerykańskiemu korespondentowi w celu wywiezienia za granicę. Do tego jednak nie doszło, zostały ukryte w podziemiach sklepu przy ul. Marszałkowskiej. Trzeci zbiór wyniósł kierownik amplifikatorni Mirosław Panufnik.
Wielokrotnie emitowano w radiu i telewizji apele o ich odnalezienie. Największy efekt dał program „Świadkowie”, w którym wystąpił z apelem profesor Maciej Kwiatkowski, pracownik Polskiego Radia. Odzyskano najpierw kolekcję ukrytą przez państwa Olszewskich w sklepie na Marszałkowskiej, a później płyty ukryte przez ppłk. Wacława Lipińskiego. W sumie udało się odszukać 93 płyty z września 1939 roku. Zostały one wpisane na Listę Krajową UNESCO Pamięć Świata.
Płyty, które wyniósł Mirosław Panufnik, najprawdopodobniej zostały rozszabrowane na przełomie 1944/45 roku. Jednak do Polskiego Radia zgłaszały się osoby, które twierdzą, że miały po wojnie kontakt z pojedynczymi płytami, na których zarejestrowano przemówienia prezydenta Starzyńskiego. Polskie Radio ponownie ogłosiło akcję szukania zaginionego zbioru.
Pracownicy rozgłośni wynieśli płyty z zapisem cennych nagrań z pierwszych tygodni wojny
Na płytach uratowanych przed Niemcami, udokumentowane zostały dramatyczne wydarzenia II wojny światowej. Są także bezcenną pamiątką heroizmu pracowników Polskiego Radia w tamtym czasie.
Te metalowe płyty, trzeba było ukryć, aby nie zostały zniszczone przez Niemców. Było to ważne, bo na tych nośnikach były nagrane przemówienia najważniejszych osób w państwie: prezydenta Starzyńskiego, premiera Becka, Wacława Lipińskiego, ale także komunikaty porządkowe dla mieszkańców Warszawy. Część z nich udało się odzyskać po 40 latach, 93 płyt z około 200 udało się odzyskać
– powiedziała Prezes Polskiego Radia Agnieszka Kamińska.
Pod koniec września 1939 roku w Polskim Radiu było ponad 9 tys. „metalofonów”
W ostatnich dniach września, tuż przed kapitulacją Warszawy, kiedy było już wiadomo, że Rozgłośnia zostanie przekazana w ręce niemieckie, dyrektor Polskiego Radia Edmund Rudnicki wydał polecenie wyniesienia i ukrycia płyt nagranych we wrześniu 1939.
Pracownicy rozgłośni, która wówczas mieściła się przy ulicy Zielnej w Warszawie, podzielili zbiór płyt na trzy części. Jeden zbiór wyniósł podpułkownik Wacław Lipiński, który nadawał codzienne komunikaty radiowe w rozgłośni. Druga część zbioru, którą ocalił Eugeniusz Domachowski, przekazana została amerykańskiemu korespondentowi w celu wywiezienia za granicę. Do tego jednak nie doszło, zostały ukryte w podziemiach sklepu przy ul. Marszałkowskiej. Trzeci zbiór wyniósł kierownik amplifikatorni Mirosław Panufnik.
W latach 70. rozpoczęły się poszukiwania zaginionej kolekcji
Wielokrotnie emitowano w radiu i telewizji apele o ich odnalezienie. Największy efekt dał program „Świadkowie”, w którym wystąpił z apelem profesor Maciej Kwiatkowski, pracownik Polskiego Radia. Odzyskano najpierw kolekcję ukrytą przez państwa Olszewskich w sklepie na Marszałkowskiej, a później płyty ukryte przez ppłk. Wacława Lipińskiego. W sumie udało się odszukać 93 płyty z września 1939 roku. Zostały one wpisane na Listę Krajową UNESCO Pamięć Świata.
Płyty, które wyniósł Mirosław Panufnik, najprawdopodobniej zostały rozszabrowane na przełomie 1944/45 roku. Jednak do Polskiego Radia zgłaszały się osoby, które twierdzą, że miały po wojnie kontakt z pojedynczymi płytami, na których zarejestrowano przemówienia prezydenta Starzyńskiego. Polskie Radio ponownie ogłosiło akcję szukania zaginionego zbioru.
Polskie Radio prosi słuchaczy z całego świata o włączenie się w poszukiwania zaginionych krążków. Zachęca do przeszukania piwnic i strychów. Krążki przypominają płyty gramofonowe, ale wykonane są z metalu. Mają też sygnatury wypisane białą farbą. Wszelkie informacje można znaleźć w specjalnym serwisie internetowym czarnyneseser.pl.
źródło Radio Olsztyn
źródło Radio Olsztyn
Komentarze (1) pokaż wszystkie komentarze w serwisie
Komentarze dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się.
Zacznij od: najciekawszych najstarszych najnowszych
Zaloguj się lub wejdź przez![FB](/i/icons/fb.png)
as. #3098832 8 maj 2022 23:28
Obaj nasi sąsiedzi oprócz zamordowania 6 milionów Polaków w czasie II wojny światowej grabili i wywozili dobra kultury, inne świadectwa polskości a także wszystko co dało się ukraść. Np. tory na Warmii i Mazurach Sowieci wywozili prosto do swych hut. Teraz nowa Rosja robi dokładnie to samo na Ukrainie... Miejmy nadzieję, że jednak tym razem w przeciwieństwie do zbrodni dokonanych w czasie II wojny światowej, Rosja zostanie za to potępiona i osądzona...
odpowiedz na ten komentarz