Synagoga na kulturalnej mapie powiatu olsztyńskiego

2021-07-21 07:36:08 (ost. akt: 2021-07-20 19:31:46)
dawna synagoga w Barczewie

dawna synagoga w Barczewie

Autor zdjęcia: archiwum powiat olsztyński

Miejsce międzygminnego życia kulturalnego, organizacji kameralnych koncertów i wystaw oraz spotkań twórców – taką funkcję będzie pełnił budynek dawnej synagogi w Barczewie. Kilka dni temu właścicielem budynku już formalnie stał się samorząd powiatu olsztyńskiego.
Na terenie powiatu mamy kilka prawdziwych perełek historycznych i architektonicznych, które zasługują na przywrócenie im blasku — mówi Joanna Michalska, wicestarosta olsztyński.

— Jedną z nich jest budynek dawnej barczewskiej synagogi, który nasz samorząd chce odrestaurować, by nadal świadczył o barwnych dziejach i mieszkańcach tych ziem, a także służył kolejnym pokoleniom. Do tej pory nie mieliśmy w zasobach swoich nieruchomości obiektu, w którym moglibyśmy organizować własne imprezy kulturalne i inne spotkania.

Przez 40 lat synagogą opiekowało się Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne „Pojezierze” z Olsztyna, prowadząc tu Galerię Sztuki.

— To się nie zmieni, ponieważ zawarliśmy ze stowarzyszeniem umowę użyczenia, by mogło kontynuować swoją działalność statutową. Budynek wymaga jednak remontu, co wiąże się ze sporymi nakładami finansowymi. „Pojezierze” przez wiele lat troszczyło się, by synagoga nie podupadała, zdobywając fundusze m.in. na wymianę elektryki czy zabytkowych okien. Jako samorząd mamy jednak większe możliwości pozyskania środków, choćby jako członek wspierający w międzynarodowej sieci Cittaslow. Jedną z najważniejszych potrzeb obecnie jest założenie ogrzewania w synagodze, by ta mogła być efektywnie wykorzystywana przez cały rok, a nie, jak obecnie, tylko w sezonie letnim. Mamy też już kilka pomysłów na promocję międzygminnego życia kulturalnego. Jednym z pierwszych jest podsumowanie organizowanego przez GOK w Dywitach konkursu plastycznego „Kobiece Impresje” i wystawa zwycięskich prac. Mamy na swoim terenie grupy teatralne, muzyczne, twórców zajmujących się rękodziełem, fotografią czy malarstwem. Synagoga w Barczewie jest świetnym miejscem na prezentowanie kultury z całego powiatu olsztyńskiego – ocenia wicestarosta Michalska.

Według najstarszych istniejących zapisków w Barczewie Żydzi pojawili się w 1825 roku.

– Należeli oni do ówczesnej gminy żydowskiej w Olsztynie. Przez 20 lat korzystali z opieki tamtejszego rabina, mieli jednak ambicję utworzenia własnej gminy – opowiada Krystyna Szter, opiekująca się od lat synagogą, prowadząc w niej Galerię Sztuki. – Barczewscy Żydzi marzyli o własnym domu modlitwy. W końcu udało się im pozyskać parcelę przy ul. Kościuszki. Wiosną 1896 roku, po 10 latach budowy, bożnica została oddana do użytku. Barczewscy Żydzi asymilowali się z lokalną społecznością, wspierając sąsiadów i żyjąc z nimi w zgodzie. Od sierpnia 1938 roku budynek gminnej synagogi przestał być wykorzystywany do celów religijnych, a nową właścicielką została miejscowa rejentka. Podczas „nocy kryształowej” z synagogi zdjęto gwiazdę Dawida. Budynek ocalał, bo znajdował się w rękach aryjskich, ogołociła go za to Armia Czerwona, która zajęła Barczewo 30 stycznia 1945 roku. Budynek w latach 70. przejęło Muzeum Warmii i Mazur, a w 1980 roku SSK „Pojezierze” w Olsztynie. Teraz gospodarzem jest samorząd powiatu olsztyńskiego, co daje szansę na rozszerzenie dotychczasowej działalności synagogi będącej świadectwem wielokulturowej historii Warmii – podsumowuje Krystyna Szter.

Źródło: starostwo olsztyńskie

2001-2021 © Gazeta Olsztyńska, Wszelkie prawa zastrzeżone, GRUPA WM Sp. z o. o., 10-364 Olsztyn, ul. Tracka 5

GRUPA WM Sp. z o.o. realizuje projekt dofinansowany z Funduszy Europejskich w ramach działania 1.5 Dotacje na kapitał obrotowy Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020.

Unia Europejska

VISA MASTER CARD