Poloniści z UWM stworzyli nową listę lektur obowiązkowych. Trwa (Ty)Dzień Języka Ojczystego

2021-02-22 12:52:00 (ost. akt: 2021-02-22 14:58:05)

Autor zdjęcia: Piotr Przytuła/ UWM

W niedzielę 21 lutego, a więc w Dniu Języka Ojczystego, poloniści z UWM rozpoczęli świętowanie. Na początek – przedstawili własną listę „lektur obowiązkowych”. „Jak na charakter święta przystało, są to książki polskich autorów – powieści, tomiki wierszy, reportaże, eseje, w których moc języka jawi się w całej jego pełni” – piszą przedstawiciele filologów.

W tym roku obchody polonistycznego święta musiały przybrać inną formę, więc zamiast tradycyjnych spotkań autorskich, wykładów i dyktanda w auli Wydziału Humanistycznego, filolodzy zaprosili wszystkich do Internetu.

Na profilu facebookowym Filologia polska i logopedia UWM w Olsztynie pojawiło się zestawienie „21 książek na 2021 rok”. Wykładowcy i doktoranci wybrali najlepsze, ich zdaniem, lektury, które ukazały się w ostatnich 21 latach.


Jeśli sama lista tytułów kogoś nie satysfakcjonuje, powinien zaglądać na profil facebookowy polonistów z UWM, ponieważ to tam będą pojawiać się rekomendacje osób, które zgłaszały książki na listę.

Poloniści o języku przyszłości


Olsztyńscy filolodzy nie zapomnieli o tym, że rok 2021 ogłoszony został rokiem Stanisława Lema, filozofa i futurologa, który w swoich śmiałych wizjach starał się przewidzieć, w którą stronę podąży świat przyszłości. Mając świadomość, że budulcem tych wizji, jest przede wszystkim język, prof. Mariusz Rutkowski sam wszedł w rolę językowego futurologa, a prof. Iza Matusiak-Kempa podzieliła się refleksjami na temat składni, jakże ważnej w sprawnym komunikowaniu (się).





Zmiany w języku

„Na podstawie tego, co możemy obecnie obserwować, prognozuję coraz bardziej odczuwalne „rozwarstwianie się” polszczyzny. Sądzę, że coraz dalsze będą światy językowe zamieszkiwane przez różne odłamy społeczeństwa, według kryteriów społecznych i kulturowych. Będzie kilka „języków polskich”, osobny dla młodzieży zanurzonej w nowych mediach i komunikacji cyfrowej oraz dominującej popkulturze, osobny dla urzędów i administracji, osobny dla starszego pokolenia, osadzonego w tradycyjnej kulturze i tradycji narodowej. Każdy z nich z własnym podejściem do normy, w tym ortograficznej, z osobną leksyką, hermetyczną frazeologią. Kompetencje komunikacyjne będą polegały na umiejętności przełączania się pomiędzy tymi kodami. Obserwujemy takie rozchodzenie się czy odklejanie już teraz w komunikacji publicznej, gdzie ludzie funkcjonują w swoistych „bańkach” informacyjnych. Fachowo zjawisko to określa się mianem dyglosji, ale chyba bardziej właściwe byłoby określenie poliglosji, czyli nie dwu-, lecz wielojęzyczności w obrębie tego samego języka”.
Mariusz Rutkowski





Składnia. Jaka składnia?
„Dawno, dawno temu, u zarania XX wieku żyła sobie składnia. Była to składnia dobra i pojemna, toteż jej gościnne progi przestępowały różne wyrazy i wiela ich było. Widać i więcej wtenczas było miejsca na świecie, wszak w jednym kawałku, daw. utworze/dziele muzycznym więcej nut pomieszczano. Ludzie świat nie tylko obserwowali, ale i - widać - nierzadko rozmyślali nad prawidłami, które naturą rzeczy rządzą. Takie pocieszne rozrywki wymagały, aby się w nieodmiennych częściach mowy, w gramatykach spójnikami powszechnie zwanymi, niezgorzej orientować. Jak człowiek spójniki, co zdanie spajają, na podorędziu w pamięci miał, to i koncept na zdanie łatwiej znajdował, a że telewizorów nie było, to każdy pożądał obrazów, co zza słów się wyłaniają, i pragnął, by nie znikały za szybko, bo i czasu jakoś więcej na wszystko było. Ba, i ten, co słuchał, pogubić się nie miał jak, bo spójniki i przyimki w zwartym orszaku zdanie trzymały. Ależ to był szyk! I tak to pewnego razu pewien pisarz (wciąż dziś dobrze ze słyszenia) na ten przykład napisał, z czego rebus niejaki wychodzi:
Ponieważ (+ 2 wyrazy), że (+ 11 wyrazów), (+ 7 wyrazów) i (+ 5 wyrazów), po którym (+ 6 wyrazów)
Razem: 36 wyrazów w zdaniu (słowo mniemając po Saloniowemu jako ciąg znaków od spacji do spacji)
Rozwiązanie: Ponieważ górale zapewniali, że na drodze do Czorsztyna o żadnych innych oddziałach szwedzkich nie słychać, orszak królewski wykręcił więc ku temu zamkowi i wkrótce znalazł się na trakcie, po którym podróż była łatwiejsza i mniej nużąca.

Dacie wiarę?

A oto średnie zdanie ręką współczesnego literata napisane. No dobrze, przytoczę trzy następujące po sobie, żeby można się było lepiej zmiarkować.
Pierwsze wypowiedzenie (jeden wyraz). Drugie zdanie (8 wyrazów, bez spójników). Trzecie zdanie 8 wyrazów, w tym jeden spójnik (że).
Razem: 17 wyrazów w trzech zdaniach, w tym jeden spójnik.
Rozwiązanie: Zimno. Kasia stała przed klatką, uśmiechając się namiętnie. Powiedzmy, że to było namiętnie.

I co z tego?

Jak umiejętność postawienia spójników tu i tam jest, to wypowiedź jest składna, a jak nie ma, to nieskładna. Proste.

I co dalej?"
Iza Matusiak-Kempa

Źródło wypowiedzi: Filologia polska i logopedia/ Facebook

Jakie jeszcze atrakcje przygotowali filolodzy z okazji święta polszczyzny?


23 lutego (wtorek) – oficjalne ogłoszenie wyników konkursu literackiego na najlepsze opowiadanie fantastyczne. Fragment zwycięskiej pracy przeczyta olsztyński aktor Maciej Mydlak.

24 lutego (środa) – quiz językowy przygotowany przez ekipę Pogotowia Językowego UWM - czyli podstępne i ciekawe pytania, które pozwolą sprawdzić, czy polszczyzna nie ma przed nami tajemnic.

25 lutego (czwartek) – dyskusja na profilu facebookowym polonistyki: co bohaterowie dzieł literatury polskiej mogliby robić podczas pandemii? Poświęciliby się pracy u podstaw, pomagając służbie zdrowia, czy zagrzewaliby naród do solidarnego noszenia maseczek? Czy Stasia Bozowska prowadziłaby zajęcia na Teamsie, a Kordian zamieszczałby wiersze na Facebooku? Puśćmy wodze fantazji!

26 lutego (piątek) – prezentacja memów nawiązujących do literatury i języka, stworzonych przez studentki i studentów olsztyńskiej polonistyki oraz innych zainteresowanych.

27 lutego (sobota) – ogłoszenie wyników X edycji Konkursu Literackiego „o Trzcinę Kortowa”. Zamknięcie obchodów.

Więcej informacji o naszym uniwersytecie: >>> kliknij tutaj.

Obrazek w tresci


2001-2021 © Gazeta Olsztyńska, Wszelkie prawa zastrzeżone, GRUPA WM Sp. z o. o., 10-364 Olsztyn, ul. Tracka 5

GRUPA WM Sp. z o.o. realizuje projekt dofinansowany z Funduszy Europejskich w ramach działania 1.5 Dotacje na kapitał obrotowy Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020.

Unia Europejska

VISA MASTER CARD