Radni Olsztyna dali zielone światło pomnikowi Hołdu Pruskiego

2023-12-08 15:00:00(ost. akt: 2023-12-08 14:10:35)
W tym miejscu ma stanąć pomnik upamiętniający 500. rocznicę hołdu pruskiego

W tym miejscu ma stanąć pomnik upamiętniający 500. rocznicę hołdu pruskiego

Autor zdjęcia: Zbigniew Woźniak

Wysoki na cztery metry i długi na ponad trzy. Taki będzie pomnik Hołdu Pruskiego, który najprawdopodobniej za dwa lata zostanie odsłonięty w cieniu olsztyńskiego zamku. Po długiej i pełnej kontrowersji dyskusji ostatecznie radni Olsztyna dali zielone światło inicjatorom budowy monumentu.
Przez bardzo długi okres terami Warmii i Mazur rządził zakon krzyżacki, z którym król Polski toczył długie i wyczerpujące wojny. Jednym z przełomów stosunków obydwu państw był złożony w 1525 roku Hołd Pruski, który oficjalnie nadawał Polsce zwierzchnictwo nad terenami ówczesnych Prus Wschodnich, na które w znacznej większości składało się dzisiejsze województwo warmińsko-mazurskie.

W 2025 roku przypada okrągła, 500. rocznica Hołdu Pruskiego. Przez lata wolnej Polski, jako mieszkańcy Olsztyna, nie doczekaliśmy się budowy pomnika czy chociażby tablicy upamiętniającej to wydarzenie. Zmienić chce to Społeczny Komitet Budowy Pomnika Hołdu Pruskiego w Olsztynie. Społecznicy od lat podejmują szereg działań mających jeden cel: wybudowanie w Olsztynie monumentu, który będzie godnym upamiętnieniem wydarzeń z kwietnia 1525 roku. Sposób działania grupy jest wyjątkowo przemyślany i zorganizowanymi. Komitet od miesięcy starał się uzyskać opinie na temat budowy pomnika od wszystkich najważniejszych w tym zakresie instytucji, takich jak Ministerstwo Kultury, Warmińsko-Mazurski Konserwator Zabytków czy Instytut Pamięci Narodowej. Ostatecznie wszystkie te organy pozytywnie zaopiniowały ideę budowy pomnika.

Długa droga do akceptacji


Żeby pomnik Hołdu Pruskiego w Olsztynie stał się faktem, swoją pozytywną opinię na jego temat muszą wyrazić radni. Inicjatorzy budowy monumentu mieli już jedno podejście do Rady Miasta. Pod koniec marca 2023 roku Komitet Budowy Pomnika wystąpił na sesji Rady Miasta, jednak punkt został zdjęty z porządku obraz za sprawą wniosku byłego prezydenta Olsztyna, a obecnie radnego — Czesława Jerzego Małkowskiego. Podczas długiej debaty Małkowski zaznaczył, że hołd pruski przyczynił się do wielu późniejszych nieszczęść, które spadły na mieszkańców obecnego woj. warmińsko-mazurskiego, w tym Olsztyna. Były prezydent Olsztyna przypomniał, że jednym ze skutków hołdu było powstanie pierwszego w Europie państwa wyznaniowego, które później były dużym zagrożeniem dla Polski. Argumentację Małkowskiego przyjęli m.in. radni PiS, którzy zamiast pomnika hołdu pruskiego proponowali budowę pomnika króla Kazimierza Jagiellończyka.

Pomnik ma zostać odsłonięty w kwietniu 2025 roku, czyli w dokładnie 500. rocznicę opisywanych wydarzeń. Społeczny Komitet Budowy Pomnika Hołdu Pruskiego w Olsztynie chcąc wyrobić się do tego czasu musiał do połowy grudnia 2023 uzyskać pozytywną opinię radnych Olsztyna, z czym był spory problem.

Jednym z głównych przeciwników idei budowy pomnika był Czesław Jerzy Małkowski, który wskazywał, że Hołd Pruski był błędem ówczesnego króla Polski i w przyszłości przyczynił się do rozbiorów Polski. Nie zgadzał się z nim prezes komitetu Wiesław Pancer.

— Chcemy postawić pomnik historii, a nie pomnik opiniom na jej temat. Zostałby ustawiony w pobliżu miejsca, gdzie przed laty była Brama Młyńska. Tam Krzyżacy forsowali mury miasta i przegrali. Teraz w tym miejscu Hohenzollern klęczałby przed Zygmuntem I Starym — mówił na sesji Pancer.

Ostatecznie radni przyjęli uchwałę 13 głosami "za". Koszt pomnika nieznacznie przekroczy milion złotych, a inicjatywa w całości będzie finansowana społecznie.

Karol Grosz