Poniedziałek, 23 września 2019. Imieniny Bogusława, Liwiusza, Tekli

Jonosfera ma wiele warstw

2019-08-19 18:16:59 (ost. akt: 2019-08-19 18:19:28)
dr Patricia Doherty z Boston College

dr Patricia Doherty z Boston College

Autor zdjęcia: Łukasz Czarnecki-Pacyński

Ponad 200 naukowców z pięciu kontynentów uczestniczy w XX Beacon Satellite Symposium w Centrum Konferencyjnym UWM. Ta największa na świecie, cykliczna konferencja na temat badań jonosfery, po raz pierwszy odbywa się w tym roku w Polsce.

Pomysłodawcą i organizatorem konferencji w Olsztynie jest prof. Andrzej Krankowski z Wydziału Geodezji, Inżynierii Przestrzennej i Budownictwa UWM: — Jesteśmy jednym z wiodących w świecie ośrodków zajmujących się monitorowaniem jonosfery. Ta konferencja jest ważna i jej wyniki będą publikowane w prestiżowych pismach naukowych, podnosząc prestiż naszego uniwersytetu. Bez naszej pracy niemożliwe byłoby precyzyjne określanie pozycji przy pomocy systemów nawigacji satelitarnej. Jonosfera musiała zostać w tym celu „wymodelowana” matematycznie.

W ciągu tygodnia odbędzie się 17 sesji naukowych obejmujących pełen zakres modelowania i monitorowania jonosfery przy użyciu technik satelitarnych.

— Kiedy obserwujemy osobę stojącą w wodzie, światło ulega załamaniu na granicy dwóch ośrodków: wody i powietrza, i wtedy wydaje nam się, że taka osoba ma nogi krótsze niż w rzeczywistości. To najprostszy przykład zaburzeń, jakie powoduje załamanie fali elektromagnetycznej — wyjaśnia Kacper Kotulak, doktorant wydziału , jeden z organizatorów konferencji. — Jonosfera to wiele takich warstw, które zniekształcają przechodzący przez nie sygnał elektromagnetyczny o różnych częstotliwościach – czy to radiowy, czy też na przykład światła widzialnego. Jeżeli potrafimy dobrze wymodelować działanie jonosfery, będziemy w stanie skorygować te zniekształcenia – oczywiście niekoniecznie w sposób absolutnie idealny, pozwalający jednak na przesłanie czytelnego sygnału.

— Jeszcze 15 lat temu radioteleskop LOFAR składający się z około 25000 anten rozmieszczonych w 50 grupach na terenie Europy nie byłby w stanie prowadzić obserwacji — dodaje Adam Froń, także doktorant Wydziału . — Teraz możemy już z niego korzystać dzięki rozwiązaniom wypracowanym przez konferencje BSG, pozwalającym na korygowanie zniekształceń powstałych w jonosferze.

Prof. Patricia Doherty, dyrektorka Instytutu Badań Naukowych w Boston College w USA, jest szefem komisji G zajmującej się badaniami jonosfery w ramchc U.R.S.I. - Union Radio Scientific Internationale – Międzynarodowej Unii Nauki Radiowej. Ta pozarządowa organizacja non-profit, która działa w ramach Międzynarodowej Rady Nauki, odpowiada za stymulowanie i koordynację badań oraz wymiany naukowej w dziedzinie radiologii.

— Najlepsi specjaliści z całego świata zjechali teraz do Olsztyna, by pracować nad zagadnieniami związanymi z fizyką fal radiowych. W Olsztynie jest bardzo mocna grupa naukowców z tej dziedziny i dlatego chętnie zorganizowaliśmy kolejną konferencję właśnie u was.

Dr Adekola Adewale z Wydziału Fizyki Uniwersytetu w Lagos w Nigerii mówi, że Afryka nie jest jeszcze tak dobrze rozwinięta pod względem technologii satelitarnych, jak Europa, czy USA: — Jesteśmy jednak otwarci na nowe rozwiązania i staramy się nadrobić te zaległości.

Łukasz Czarnecki-Pacyński
Warto wiedzieć
Jonosfera to zjonizowana warstwa atmosfery występująca powyżej 50–60 km nad powierzchnią Ziemi aż do wysokości 1000 km. Zaburzenia w jonosferze związane z załamywaniem, odbijaniem, pochłanianiem i polaryzacją fal radiowych przez wolne elektrony i jony wywołują zakłócenia przy przesyłaniu sygnałów elektromagnetycznych. Oprócz sygnałów radiowych dotyczy to także na przykład obserwacji kosmosu prowadzonych przy pomocy teleskopów astronomicznych. Kiedy z kolei statek kosmiczny przebija jonosferę, tracimy z nim w tym czasie łączność. To bardzo poważny problem, badaniu którego poświęca się dużo uwagi.

W 1972 roku powołano międzynarodową Beacon Satellite Group, w skład której wchodzą naukowcy z całego świata. Słowo „beacon” oznacza światło latarni morskiej, ale także sygnał naprowadzający – radiowy lub świetlny i chodzi tu o metaforyczne określenie procesu „przebijania” się promieniowania elektromagnetycznego przez warstwy jonosfery. Co trzy lata BSG spotyka się na sympozjach organizowanych w różnych częściach świata.


Więcej informacji o naszym uniwersytecie: >>> kliknij tutaj.

http://www.uwm.edu.pl/sites/default/files/uploads/logotypy-uwm/uwm_logo1.png
Polub nas na Facebooku:

Zobacz także