Siła wdzięczności – dlaczego wydłuża życie i poprawia zdrowie? - Gazeta Olsztyńska

Siła wdzięczności – dlaczego wydłuża życie i poprawia zdrowie?

2025-08-30 10:33:17(ost. akt: 2025-08-30 10:39:51)

Autor zdjęcia: Tim Mossholder on Unsplash

Naukowcy dowodzą, że praktykowanie wdzięczności realnie wpływa nie tylko na nasze poczucie szczęścia i jakość relacji z innymi, ale także na zdrowie psychiczne, fizyczne, a nawet długość życia. Jak podkreśla dr Ewa Jarczewska-Gerc, psycholożka z Uniwersytetu SWPS – nie ma w tym żadnej magii:
„Każda myśl i emocja to proces chemiczny. Badania pokazują, że osoby odczuwające długoletnią wrogość mają wyższy poziom cytokin – białek wywołujących stany zapalne. To oznacza, że negatywne emocje osłabiają siły witalne. Z kolei miłość czy wdzięczność uruchamiają reakcje chemiczne wzmacniające układ odpornościowy, a nawet wspierające walkę z chorobą” – czytamy na stronie SWPS.

Wdzięczność a długość życia – badania z Harvardu

Przełomowe dane dostarczyli naukowcy z Harvard T.H. Chan School of Public Health, analizując wyniki Nurses’ Health Study. Przebadali 49 275 kobiet w wieku średnio 79 lat. W 2016 roku uczestniczki oceniły swój poziom wdzięczności, a trzy lata później sprawdzono ich dalsze losy.

Okazało się, że w tym czasie zmarło 4608 osób, jednak kobiety z najwyższym poziomem wdzięczności miały o 9% mniejsze ryzyko zgonu – niezależnie od przyczyny. Najsilniejszy efekt ochronny zaobserwowano w przypadku chorób układu krążenia. Wyniki badań opublikowano w prestiżowym czasopiśmie JAMA Psychiatry.

Choć konieczne są dalsze analizy na bardziej zróżnicowanych grupach, już dziś badanie to dostarcza pierwszych dowodów na to, że wdzięczność może sprzyjać dłuższemu życiu.

Co daje wdzięczność?

Wdzięczność jest czynnikiem psychologicznym, na który mamy realny wpływ. Badania wskazują, że jej regularne praktykowanie przynosi szereg korzyści:

Buduje i umacnia relacje – poprawia więzi zarówno w rodzinie, jak i w pracy (Gordon i in., 2012).

Wspiera zdrowie fizyczne – redukuje odczuwanie bólu (Emmons, McCullough, 2003).

Poprawia jakość snu – aktywuje podwzgórze, sprzyjając głębokiemu i regenerującemu wypoczynkowi (Zahn i in., 2009).

Łagodzi stres i niepokój – osoby wdzięczne częściej odczuwają emocje pozytywne: nadzieję, dumę, inspirację (Froh i in., 2009).

Rozwija empatię – zwiększa aktywność obszarów mózgu odpowiedzialnych za nagrodę i satysfakcję (Kars i in., 2017).

Zwiększa odporność psychiczną – zmniejsza podatność na materializm i negatywne emocje, podnosi cierpliwość i odporność na trudne doświadczenia.

Wdzięczność sprzyja też lepszemu zdrowiu fizycznemu – osoby, które ją praktykują, mają zdrowsze serce, niższe ciśnienie krwi i mniejsze poczucie zmęczenia.

Czy można nauczyć się wdzięczności?

Choć najczęściej wdzięczność pojawia się w reakcji na czyjąś pomoc czy miły gest, równie często rodzi się po trudnych doświadczeniach – pozwala dostrzec sens i to, co w życiu naprawdę ważne.

Naukowcy wyjaśniają, że wdzięczność aktywuje ośrodek nagrody w mózgu, uwalniając neuroprzekaźniki szczęścia: dopaminę i serotoninę. Dzięki temu codzienne doświadczenia sprawiają więcej przyjemności, a poziom stresu spada.

Nie jest to jednak reakcja automatyczna – wymaga uważności i świadomego zauważania nawet drobnych rzeczy, za które możemy być wdzięczni. Dobra wiadomość jest taka, że można ją w sobie wyrobić i z czasem staje się nawykiem.

Wdzięczność nie tylko poprawia nastrój, ale realnie chroni zdrowie i sprzyja długowieczności. To najprostsza praktyka, którą każdy z nas może wprowadzić do codziennego życia.


red./PAP