Poniedziałek, 3 sierpnia 2020. Imieniny Augustyna, Kamelii, Lidii

Kopernik ma dziś urodziny

2020-02-19 09:00:08 (ost. akt: 2020-02-19 10:28:01)
Pomnik Kopernika

Pomnik Kopernika

Autor zdjęcia: Zbigniew Woźniak

Kopernik żyje w każdym, kto nie boi się zmieniać świat. W każdym, kto wie, że ani on, ani Ziemia nie leżą w centrum kosmosu. W każdym, kto potrafi wybaczać i rozmawiać na każdy temat. Dziś Mikołaj Kopernik obchodzi 547 urodziny.

Zobacz także: 19 lutego obchodzimy zupełnie nowe święto państwowe 19 lutego obchodzimy zupełnie nowe święto państwowe Data 19 lutego 2020 roku to nie tylko rocznica urodzin wybitnego astronoma, Mikołaja Kopernika, ale także data obchodzonego po raz pierwszy Dnia Nauki...

— Urodzinowe przyjęcie u Mikołaja Kopernika byłoby obfite w jedzenie, ale zrównoważone żywnościowo. Na stole znalazłyby się i mięsiwa, i sporo owoców oraz warzyw — mówi Robert Szaj, popularyzator i wielbiciel Mikołaja Kopernika oraz posiadacz prywatnego obserwatorium astronomicznego w Truszczynach. — Wiemy to po rekonstrukcji fragmentu szczęki Mikołaja Kopernika i stanie jego uzębienia, które jednoznacznie wskazuje, że nasz astronom prowadził bardzo zdrowy tryb życia — dodaje nasz rozmówca.

Mikołaj Kopernik, choć urodził się w Toruniu w 1473 roku, to z pewnością może być nazywany olsztynianinem. Był przecież kanonikiem warmińskim, czyli świeckim zarządcą w obejmującym Olsztyn Dominium Warmińskim, które było czymś na wzór państwa kościelnego, które jako lenno było zarządzane przez biskupa warmińskiego, a podlegało polskiemu królowi. To on bronił Olsztyn przed atakiem Krzyżaków i zasłynął jako sprawny organizator, któremu Olsztyn zawdzięczał swoją świetność.

Rober Szaj o Mikołaju Koperniku wie praktycznie wszystko. Jego imieniem nazwał fundację, która szerzy wiedzę o polskim astronomie, który "zatrzymał słońce, a ruszył ziemię". To właśnie z jego inicjatywy powstały, nakręcone na Warmii i Mazurach, dwa filmy dokumentalne popularyzujące samo dzieło Kopernika i okoliczności jego powstania. Teraz robią furorę nie tylko w Polsce, ale na całym świecie.

— Przede wszystkim Kopernik był prawdziwym mężczyzną. Z krwi i kości. Najlepiej świadczy o tym korespondencją między biskupami, z której wynika, że Mikołaj Kopernik, już jako kanonik trafił na ludzkie języki za nie tylko platoniczną zażyłość z pewną niewiastą — Robert Szaj uchyla rąbka tajemnicy z życia prywatnego Kopernika.

Zdaniem specjalisty od Kopernika, nasz astronom może być patronem każdego, kto zmienia świat. I to nie za pomocą wielkich pieniędzy, czy urządzeń, ale za pomocą swojego rozumu i tego, co mamy w zasięgu ręki. Więcej, to także patron patrzących na świat otwartymi oczami. Bez stawiania się w jego centrum.

— Kopernikowi wystarczyły bardzo proste przybory i kawałek papieru, żeby stworzyć i udowodnić jedno z największych odkryć świata. Umiał przy tym zrezygnować z egoistycznego stawiania się w jego centrum — stwierdza Robert Szaj. — Był przy tym prawdziwym człowiekiem renesansu. Jego zainteresowania i osiągnięcia daleko wykraczały poza astronomię.

I faktycznie. Może z dzisiejszej perspektywy trudno zrozumieć wagę zdefiniowania wydawałoby się prostego prawa o tym, że zły pieniądz wypiera dobry, ale to w czasach Kopernika był przełom porównywalny do teorii heliocentrycznej. Przewrót kopernikański dotyczył więc nie tylko astronomii, ale również ekonomi. Miał też niezwykłe konsekwencje przy stawianiu pytania, kim jest człowiek i jaka jest jego rola w świecie.

— To są odwieczne pytania i każde nowe pokolenie na nowo sobie je zadaje. Również dzisiaj — stwierdza Robert Szaj. — Mikołaj Kopernik wykonywał swoje obowiązki najlepiej jak potrafił. Pracował z pełnym zaangażowaniem. Jednak potrafił być ponad konflikty i nienawiść, które z wykonywania tych obowiązków wynikały.

Robert Szaj na poparcie swojej tezy przypomina, że Mikołaj Kopernik potrafił pomagać w leczeniu odtoczenia tego samego mistrza Zakonu Krzyżackiego, przed którym wcześniej bronił Olsztyn. Twórca przewrotu kopernikańskiego miał też inną ważną cechę. Wolał rozmowę od kłótni. To dzięki temu w czasach rodzącej się reformacji mógł jednocześnie dedykować swoje dzieło "De Revolutionibus Orbium Coelestium" papieżowi i prowadzić dyskusję z protestantami, a przecież państwo krzyżackie właśnie w tym czasie zamieniło się w protestanckie księstwo po sekularyzacji i Hołdzie Pruskim. Robert Szaj, który sam jest zapalonym astronomem za każdym razem, kiedy mówi o Mikołaju Koperniku, podkreśla jego związki z Warmią.

Statuetka Mikołaja Kopernika w obserwatorium astronomicznym w Truszczynach
Fot. Robert Szaj
Statuetka Mikołaja Kopernika w obserwatorium astronomicznym w Truszczynach

— Wybitny astronom w Lubawie był tylko dwa razy, ale właśnie tam został namówiony do napisania i publikacji swojego najsłynniejszego dzieła „O obrotach sfer niebieskich” — mówi propagator wiedzy o Koperniku. — Zmarł 24 maja 1543 roku i został pochowany we Fromborku.

Zdaniem Roberta Szaja, warto spoglądać w gwiazdy. On sam robi to codziennie w swoim obserwatorium w Truszczynach. Spoglądając w niebo, można zobaczyć wiele więcej niż ciała niebieskie.

— Zobaczymy tam samych siebie, relacje między ludźmi. Prawa i zasady, które trzeba przestrzegać — stwierdza Robert Szaj. — To na niebie widział sam Kopernik i my też możemy to zobaczyć.

Stanisław Kryściński


Czytaj e-wydanie
Gazeta Olsztyńska zawsze pod ręką w Twoim smartfonie, tablecie i komputerze. Roczna prenumerata e-wydania Gazety Olsztyńskiej i tygodnika lokalnego tylko 199 zł.

Kliknij w załączony PDF lub wejdź na stronę >>>kupgazete.pl


Polub nas na Facebooku:

Zobacz także

Komentarze (3) pokaż wszystkie komentarze w serwisie

Dodaj komentarz Odśwież

Zacznij od: najciekawszych najstarszych najnowszych

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB

  1. ? #2871720 | 185.138.*.* 19 lut 2020 12:59

    Upieranie się przy narzucanym w ostatnich latach twierdzeniu, że Kopernik nie był kapłanem ma się nijak do faktu, że jako "Kanonik świecki (łac. canonicus saecularis) – kanonik kapituły katedralnej lub kolegiackiej, który nie posiadał święceń wyższych, lecz w sensie prawno-kanonicznym był osobą duchowną (duchownym niższym)" i jako taki "był podejrzewany o konkubinat ze swoją gospodynią Anną Schilling[76]. Relacje współczesnych astronomowi nakazują podejrzewać, że był on bardzo oddany swojej gospodyni, co wskazuje na fakt, że łączyła ich więcej niż przyjaźń[77]. Około 1 grudnia 1538 biskup warmiński Jan Dantyszek zwrócił się listownie do kanonika fromborskiego Feliksa Reicha, by ten w jego imieniu publicznie potępił Kopernika za związek z kobietą...". I sprawa najważniejsza: Kopernik był Niemcem, a to, że był akurat poddanym króla polskiego nie świadczy o jego polskości. Nie wiadomo nawet czy mówił po polsku, a jeśli tak to płynnie. Wiadomo tylko,że na co dzień posługiwał się językiem niemieckim i łaciną.

    Ocena komentarza: warty uwagi (9) ! - + odpowiedz na ten komentarz

  2. dccv #2871638 | 83.15.*.* 19 lut 2020 11:26

    ...a w 0lsztynie zróbmy sobie święto urodzin tureckiego tramwaju . Kebab z tej okazji gratis dla wszystkich mieszkańców Olsztyna a dla przyjezdnych zwiedzanie Galerii handlowej. Miasto funduje.

    Ocena komentarza: warty uwagi (9) ! - + odpowiedz na ten komentarz pokaż odpowiedzi (2)

    1. gość #2871619 | 37.248.*.* 19 lut 2020 11:04

      A w Toruniu : Pierwszy w historii Dzień Polskiej Nauki zostanie zainaugurowany dziś podczas Gali Nauki Polskiej w Toruniu. A nam wciskają turecki tramwaj zamiast promować miasto dziełem Kopernika O obrotach sfer niebieskich częściowo sporządzonym w OLSZTYNIE.

      Ocena komentarza: warty uwagi (4) ! - + odpowiedz na ten komentarz pokaż odpowiedzi (1)