Piątek, 15 listopada 2019. Imieniny Amielii, Idalii, Leopolda

Pasjonaci historii na tropach napoleońskiej armii

2019-06-02 10:00:00 (ost. akt: 2019-05-31 16:25:22)
Guziki z cesarskim orłem odnalezione przez członków stowarzyszenia Galea

Guziki z cesarskim orłem odnalezione przez członków stowarzyszenia Galea

Autor zdjęcia: Stowarszyszenie Galea

Finckenstein 1807 to nazwa projektu badań archeologicznych miejsc, gdzie ponad 200 lat temu stacjonowała armia Napoleona. Sam cesarz Francuzów mieszkał w pałacu Finckenstein (dzisiaj to Kamieniec), w którym odwiedziła go Maria Walewska.

Na wojennym szlaku Napoleona przez Prusy Wschodnie znalazły się m.in.: Wielbark, Pasym, Olsztyn, Gutkowo, Jonkowo, Włodowo, Lubomino, Miłakowo i Ostróda. Na dłużej cesarz zatrzymał się w pałacu Finckestein w dzisiejszym Kamieńcu. Napoleon mieszkał tu od 1 czerwca do 31 maja 1807 roku. Towarzyszyła mu Maria Walewska, 21-letnia polska arystokratka, którą cesarz poznał w styczniu w Warszawie. W 1810 roku urodziła cesarzowi Francuzów syna Aleksandra. Chłopiec został hrabią i był ministrem spraw zagranicznych za Napoleona III.

W sąsiedztwie pałacu, gdzie mieszkał cesarz, przebywało 11 tys. żołnierzy, w tym członkowie cesarskiej gwardii. — Tworzyli ją najlepsi, najdzielniejsi i najbardziej zasłużeni żołnierze — mówi Łukasz Zieliński, archeolog z Muzeum w Ostródzie, który będzie nadzorował projekt Finckenstein 1807.

Badania archeologiczne będą wspólnym przedsięwzięcie stowarzyszenia Galea z Susza i ostródzkiego Muzeum w Ostródzie. Nazwa Finckenstein 1807 nawiązuje do roku pobytu Napoleona i dawnej nazwy Kamieńca. Pałac i posiadłość należały wówczas do wschodniopruskiego rodu zu Dohna.

Do tej pory członkowie stowarzyszenia w miejscu dawnego obozowiska znaleźli duże i małe guziki gwardii napoleońskiej, guziki pułkowe i inne guziki używane przy umundurowaniu. Znaleźli również pociski muszkietowe oraz kulę armatnią. Wszystkie eksponaty przekazali do Muzeum w Ostródzie.


Ale jak mówi Sebastian Zieliński ze stowarzyszenia Galea odnalezienie ich nie było wcale łatwe. — Myśleliśmy o tym od 2010 roku — powiedział nam. — Trzeba było wytypować, kierując się starymi mapami i relacjami świadków tych historycznych wydarzeń, miejsce na obszarze obejmującym około 200 ha. Dopiero w zeszłym roku, też po kilku wyprawach, udało się nam natrafić na pierwsze ślady pobytu wojsk napoleońskich.

Jak tłumaczył Łukasz Szczepański, duża liczba guzików jest typowa dla wojskowych obozowisk, bo guziki żołnierze gubią masowo. — Są one jednak cennym znaleziskiem, bo dzięki nim wiadomo, jakie formacje stacjonowały w danym miejscu — dodał. — W znalezisku stowarzyszenia Galea były guziki gwardii z cesarskim orłem i dwa guziki pułkowe. Poszukiwacze znaleźli też monety pruskie.

Z opisów wiemy, że obóz był drewniany, przypominał, jak pisali „polskie” miasteczko. W środku była kwatera Napoleona. Być może takich obozów jest w okolicy więcej i być może podczas poszukiwań odtworzymy czytelny plan obozu. Prawdopodobnie jest też gdzieś żołnierski cmentarz.


Poszukiwania są trudne, bo będą prowadzone na ornym polu. — W tym roku rośnie tam zboże — mówi Sebastian Zieliński. — Dlatego z naszym projektem musimy poczekać do żniw i zakończenia prac polowych. Dopiero wtedy zaczniemy kopać. Wszystkie artefakty, które znajdziemy, przekażemy do Muzeum w Ostródzie, by tworzyły razem ze znalezionymi wcześniej zwarty zbiór.

Projekt Finckenstein 1807 objęła swoim patronatem gmina Susz. Napoleon stoczył w Prusach Wschodnich kilka bitew. Bój z 7-8 lutego 1807 roku pod Pruską Iławą (dzisiaj Bagriationowsk) z połączonymi siłami rosyjsko-pruskimi był trudny i krwawy. 14 czerwca cesarz osobiście dowodził wojskiem pod Frydlandem (dzisiaj to Prawdinsk), gdzie Rosjanie zostali pobici. 7 lipca 1807 Napoleon i car Aleksander I spotkali się na tratwie na Niemnie w Tylży, gdzie podpisali traktat pokojowy. Dzięki niemu m.in. powstało Księstwo Warszawskie.

Przypomnijmy, że na temat romansu Napoleona i Marii Amerykanie w 1937 roku nakręcili film „The Conquest” (polski tytuł "Pani Walewska"). Podstawą scenariusza była powieść Wacława Gąsiorowskiego z 1904 roku. W roli kochanków wystąpili Greta Garbo i francuski amant Charles Boyer. Gdzie był kręcony film? Czy w miejscu prawdziwych wydarzeń, czyli pałacu Finckenstein (kompletnie zniszczonym w styczniu 1945 roku), czy w hollywoodzkich dekoracjach? Co do tego zdania badaczy są podzielone.


Ewa Mazgal
Polub nas na Facebooku:

Zobacz także

Komentarze (0) pokaż wszystkie komentarze w serwisie

Dodaj komentarz Odśwież

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB