Sobota, 24 sierpnia 2019. Imieniny Bartosza, Jerzego, Maliny

Swiat Weczir czyli Wigilia, Rizdwo czyli Boże Narodzenie

2019-01-05 19:56:11 (ost. akt: 2019-01-06 01:55:29)

Autor zdjęcia: Bohdan Tchórz

Kiedy rzymscy katolicy świętują Trzech Króli, grekokatolicy i prawosławni siadają dopiero do wigilijnej wieczerzy. W warmińsko-mazurskim to głównie Ukraińcy.

Dlaczego grekokatolicy i prawosławni świętują Boże Narodzenie 13 dni po rzymskich katolikach czy ewangelikach?

Do 1582 roku chrześcijanie posługiwali się kalendarzem juliańskim, czyli kalendarzem słonecznym wprowadzonym za czasów Juliusza Cezara. Jednak rok tego kalendarza różnił się o 11 minut od astronomicznego. W efekcie co 128 lat kalendarz juliański "tracił" 1 dzień w stosunku do kalendarza astronomicznego. Aby to uporządkować, w 1582 roku papież Grzegorz XIII wprowadził kalendarz zwany gregoriańskim. Wtedy różnica między oboma kalendarzami wynosiła 10 dni. Stąd po 4 października 1582 roku nastąpił od razu 15 dzień tego miesiąca.

Kościoły Wschodnie pozostały przy starym kalendarzu. A do dzisiejszych czasów różnica między kalendarzem juliańskim i gregoriańskim wzrosła do 13 dni. Na Ukrainie od pewnego czasu trwa dyskusja czy nie należy obchodzić świąt tak jak cała Europa. Głównym argumentem jest to, żeby odróżnić się od Rosji, gdzie świętuje się według kalendarza juliańskiego.

W ubiegłym roku wszyscy mieszkający w Polsce grekokatolicy mogli wypowiedzieć się czy chcą zmiany kalendarza. 67% było za. W naszym regionie np. w parafii olsztyńskiej za było 79%, w elbląskiej 67%.

A kim są ci mieszkający w Polsce grekokatolicy? To potomkowie prawosławnych z diecezji przemyskiej i lwowskiej, którzy w 1692 i 1700 roku przystąpili do unii z Rzymem. Nowo powstała Cerkiew uznała wtedy katolickie dogmaty i zwierzchnictwo papieża. Zachowała za to prawosławną liturgię i zwyczaje, np. prawo księży do ożenku.

Mieszkający w naszym regionie prawosławni i grekokatolicy to w większości dzieci i wnuki przesiedlonych w 1947 roku Ukraińców w ramach Akcji 'Wisła".

Przy okazji wyjaśnienie: Na zdjęciu widzicie państwo wnętrze cerkwi z 1729 roku, która stoi w Godkowie (powiat elbląski). Przeniesiono ją ( dokładniej jej resztki) z Kupnej koło Przemyśla. Po Akcji 'Wisła" urządzono w niej magazyn nawozów. Potem stała pusta i niszczała. Do Godkowa za wiernymi przywędrowała w 2011 roku. Konsekrowana w 2015 roku


Wśród potraw tradycyjnej ukraińskiej Wigilii szczególnie charakterystyczna jest kutia zrobiona m.in. z pszenicy (symbol rodzącego się życia), miodu (symbol wiecznego szczęścia), maku, orzechów i bakalii. Ukraińcy na wigilijną wieczerzę przygotowują też suszone grzyby zaprawione mąką i gotowane z cebulą, gołąbki z kaszą gryczaną czy kompot z suszonych owoców.

Posiłek wigilijny rozpoczyna się od modlitwy. Potem wszyscy składają sobie życzenia, dzieląc się prosforą czyli pszennym chlebem, który wcześniej poświęcono w cerkwi.

Późnym wieczorem w cerkwiach odbywa się „Poweczeria”, czyli nabożeństwo połączone ze śpiewem pieśni z Pisma Świętego. Trwa nieco ponad 2 godziny.

U grekokatolików Święta Bożego narodzenia trwają 3 dni. Pierwszy (7 stycznia) poświęcony jest Chrystusowi, drugi (8 stycznia) Matce Bożej, a trzeci (9 stycznia) św. Stefanowi, pierwszemu męczennikowi, zamordowanemu w 36 roku po narodzinach Chrystusa.

W tym czasie wierni pozdrawiają się: Chrystos Narodywsia! Sławimo Joho! (Chrystus się Narodził! Sławmy Go).


Wierni Cerkwi greckokatolickiej w Polsce skupieni są w metropolii przemysko-warszawskiej, w skład której wchodzą dwie diecezje. Grekokatolicy z warmińsko-mazurskiego należą do archidiecezji przemysko-warszawskiej z siedzibą w Przemyślu. W naszym województwie jest 30 parafii greckokatolickich.

Z kolei Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny liczy 6 diecezji. Prawosławni z naszego województwa należą do diecezji białostocko-gdańskiej. Na terenie warmińsko-mazurskiego jest 16 parafii. Najwięcej prawosławnych mieszka w województwie podlaskim.


opracował Igor Hrywna










Polub nas na Facebooku:

Zobacz także

Komentarze (8) pokaż wszystkie komentarze w serwisie

Dodaj komentarz Odśwież

Zacznij od: najciekawszych najstarszych najnowszych

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB

  1. docho #2661580 | 83.9.*.* 12 sty 2019 22:13

    To nie Kościoły wschodnie pozostały przy kalendarzu ale Rosja i podbite przez nia kraje . Dlatego rewolucja październikowa była w listopadzie a to już z Kosciołem nie ma nic wspólnego

    ! - + odpowiedz na ten komentarz

  2. Elblag 58 #2657599 | 93.105.*.* 7 sty 2019 22:16

    Życzę wszystkim Wesołych Świąt

    Ocena komentarza: warty uwagi (1) ! - + odpowiedz na ten komentarz

  3. mario J #2657591 | 37.249.*.* 7 sty 2019 22:03

    Komentarze mówiące prawdę GINĄ bo cenzura działa jak za PRL.

    Ocena komentarza: warty uwagi (6) ! - + odpowiedz na ten komentarz

  4. Olecko #2657439 | 91.236.*.* 7 sty 2019 18:32

    Zdrowych i spokojnych Świąt Rizdwo!

    Ocena komentarza: poniżej poziomu (-3) ! - + odpowiedz na ten komentarz

  5. mirek #2656702 | 88.156.*.* 6 sty 2019 18:48

    Wszystkiego dobrego......

    Ocena komentarza: poniżej poziomu (-2) ! - + odpowiedz na ten komentarz

Pokaż wszystkie komentarze (8)